Borstvoeding is de beste voeding die een pasgeboren baby zich kan wensen, omdat het boordevol natuurlijke afweerstoffen en voedingsstoffen zit. De borstvoeding die jouw lichaam aanmaakt is afgestemd op de behoefte van het kind, heeft altijd de juiste samenstelling, de goede temperatuur en bovendien: goedkopere voeding kun je niet krijgen.
Moedermelk is zeer complex van samenstelling. Voor de meeste kinderen voorziet moedermelk in voldoende energie en voedingsstoffen voor de eerste zes maanden. De enige uitzondering hierop zijn vitamine K en vitamine D. Bovendien zitten in moedermelk diverse stoffen die je kindje beschermen tegen ziekten.
Colostrum
Colostrum is de moedermelk van de eerste dagen na de geboorte. Vanaf ongeveer twee weken na de geboorte geeft de borst rijpe moedermelk. De melk in de tussenliggende periode wordt overgangsmelk genoemd. Colostrum bevat relatief grote hoeveelheden van de stoffen die het kind beschermen tegen ziekten. Daarnaast is deze eerste moedermelk rijk aan stoffen zoals cholesterol, albumine, fosfolipiden, vitamines A, E en K, natrium, zink en selenium. Colostrum bevat relatief weinig water, lactose en vet.
Samenstelling verandert
Tijdens de overgang van colostrum naar rijpe moedermelk neemt de concentratie aan beschermende stoffen af. Omdat het kind meer drinkt naarmate het ouder wordt, krijgt het toch voldoende beschermende stoffen binnen. Ook tijdens het voeden verandert de samenstelling. Gedurende de voeding daalt het eiwitgehalte van de moedermelk licht, terwijl het lactosegehalte iets stijgt. Ook is aan het begin van de voeding (de voormelk) het vetgehalte relatief laag. Aan het eind van de voeding (de achtermelk) bevat moedermelk juist relatief veel vet. Dit geeft een verzadigingsgevoel en is dus een signaal voor het kind om te stoppen met drinken. Verder heeft moedermelk die aan het eind van de dag wordt geproduceerd een wat hoger vetgehalte.
Beschermende stoffen
Naast voedingsstoffen bevat moedermelk veel verschillende beschermende stoffen die de gezondheid van het kind bevorderen en de kans op allerlei infecties en ziekten kleiner maakt. Om welke stoffen het gaat en hoe ze werken, is maar voor een deel bekend. Verder zijn er aanwijzingen dat moedermelk de ontwikkeling van het immuunsysteem van het kind bevordert waardoor het kind zelf meer antistoffen kan gaan aanmaken en de weerstand extra toeneemt.
Van de volgende stoffen in moedermelk is bekend dat ze een rol spelen bij de bescherming tegen infecties:
Vitamine D
Vitamine D is nodig voor het ontwikkelen van sterke botten en tanden. Vitamine D wordt door het lichaam zelf aangemaakt in de huid onder invloed van zonlicht. Daarnaast wordt het in het lichaam uit de voeding opgenomen. Omdat moedermelk weinig vitamine D bevat, wordt geadviseerd kinderen die uitsluitend borstvoeding krijgen vanaf de eerste of tweede week na de geboorte elke dag 10 microgram vitamine D extra (ongeacht de hoeveelheid vitamine D die eventueel al is toegevoegd aan de flesvoeding).
Vitamine K
Vitamine K zorgt voor een goede bloedstolling. Een tekort kan bij baby’s ernstige hersenbloedingen veroorzaken. Vitamine K wordt in het lichaam aangemaakt door de darmflora en wordt ook opgenomen uit de voeding. Omdat deze vitamine de placenta nauwelijks passeert, hebben pasgeboren kinderen geen vitamine K-reserve. Ook is de darmflora nog onvoldoende ontwikkeld. Daarom krijgen kinderen kort na de geboorte 1 milligram vitamine K toegediend. Omdat borstvoeding weinig vitamine K bevat, geldt daarnaast het advies borstgevoede kinderen gedurende de eerste 3 maanden dagelijks 150 microgram vitamine K-druppels te geven. In flesvoeding zit al voldoende vitamine K. Als je kind minimaal 500 ml flesvoeding op een dag krijgt, heeft hij geen extra vitamine K nodig.
Wennen
De kans is groot dat het even wennen zal zijn om de kleine aan te leggen. Sommige moeders worden hier erg onzeker van, en zijn soms zelfs geneigd de moed op te geven. Als je de kraamhulp om wat medewerking vraagt, lukt het uiteindelijk meestal wel. In de eerste dagen na de bevalling heeft je baby maar weinig nodig. De borstvoeding is dan ook automatisch licht verteerbaar en werkt laxerend, zodat de eerste ontlasting makkelijk op gang komt. Pas na een paar dagen bevat borstvoeding meer vet. Je borsten groeien nu flink door, en je voelt echt spanning ontstaan (dat is dus normaal).
Pas op
De kleine zal zelf aangeven wanneer het wil drinken, maar normaal is dat zo om de drie uur, oftewel acht maal per etmaal. Op je eigen voeding moet je wel een beetje letten, maar het verhaal dat uien, knoflook, peulvruchten en kool krampjes bij je baby veroorzaken, is (over het algemeen) een fabeltje. In principe kun je alles eten, als je maar gevarieerd en naar behoefte eet. Let er wel op dat je geen alcohol gebruikt en niet rookt. Overleg het gebruik van medicijnen altijd bij je huisarts en drink zeker twee liter vocht per dag.
Zes maanden
In het begin zijn je borsten misschien wat gevoelig. Probeer dan wat vaker te wisselen van borst en smeer de tepels af en toe in met wat vaseline. Als je last hebt van pijnlijke scheuten in de borsten, leg er dan koude kompressen op. De borstvoeding bevat bij een gezonde mama zeker tot zes maanden na de bevalling voldoende voedingsstoffen. Bijvoeden is dus voorlopig nog niet nodig, zelfs geen fruit of vruchtensap.
Afkolven
Als het een keer zo uitkomt dat je geen voeding kunt geven (omdat je bijvoorbeeld ergens naartoe moet), is dat absoluut geen probleem. Je kunt melk afkolven met de hand, met een handkolf of met een elektrische kolf. Je kan de afgekolfde melk in de koelkast bewaren (maximaal 5 dagen), of je kan het invriezen. Ingevroren moedermelk (doe dat op -18 tot -23 graden) blijft zes maanden houdbaar. Let wel op dat je de voeding het best in plastic materiaal, dat heel goed ontsmet is, invriest.
Hygiëne & bewaren
Hygiëne is erg belangrijk bij het afkolven, om de kans op besmetting met bacteriën zo klein mogelijk te maken. Kolf je regelmatig je borstvoeding, dan is het handig om gebruik te maken van een hand- of elektrische kolf.
Belangrijke punten zijn:
Opwarmen
Borstvoeding kun je niet opwarmen in de magnetron, omdat de antistoffen dan kapot gaan en de melk kan gaan schiften. De melk kan opgewarmd worden in een flessenwarmer of au bain marie (fles in een pannetje met kokend water). Controleer aan de binnenkant van je pols of de voeding op temperatuur is. Voelt het aangenaam aan (lichaamstemperatuur) dan kun je de melk aan je baby geven. Het is normaal dat borstvoeding die bewaard of ingevroren is er anders uitziet dan pas afgekolfde melk.
Te weinig borstvoeding
Er kunnen dagen zijn dat je het gevoel hebt te weinig melk voor je baby te hebben. Het lijkt alsof je baby opeens de hele dag wil drinken. Je moet er rekening mee houden dat een baby in een periode van groei of grotere activiteit veel energie verbruikt, waardoor het eerder een hongergevoel krijgt en eerder behoefte heeft aan de volgende voeding. Als je je kleine tijdens zo'n periode vaker aanlegt zul je merken dat je na ongeveer drie dagen automatisch meer melk produceert. Het probleem is daarmee opgelost.
Groei als graadmeter
Soms kun je het gevoel hebben dat de hoeveelheid borstvoeding terugloopt. In de meeste gevallen betekent dit niet dat je te weinig melk voor je baby hebt, maar dat de samenstelling van de melk is veranderd. Een goede richtlijn of je baby voldoende voeding krijgt is de groei van je baby. Als je baby de eerste maanden per week 90-200 gram groeit, krijgt hij voldoende voeding. Als het aantal kletsnatte plasluiers ineens afneemt kan dit erop duiden dat je baby te weinig voeding krijgt. Om de borstvoeding te stimuleren kun je je baby vaker aanleggen. Het is erg belangrijk dat je zelf goed eet, veel drinkt en voldoende rust neemt.
 |
Wealllovegea heeft een reactie geplaatst bij het onderwerp "2 dagen overtijd, maar negatieve test" in de groep Zwanger worden zondag 12 februari 2012 om 07:56 |
 |
Mamahannelore heeft een reactie geplaatst bij het onderwerp "Borstvoeding of flesvoeding?" in de groep Borstvoeding & flesvoeding zondag 12 februari 2012 om 07:55 |
 |
Kraamzorgmarijke heeft een reactie geplaatst bij het onderwerp "Hoeveel weken ben jij?" in de groep Zwanger zondag 12 februari 2012 om 01:01 |
Al lid? Log hier in
