De ruggenprik. In het buitenland wordt deze bijna standaard aan iedere barende vrouw gegeven. In Nederland zijn we er stukken voorzichtiger mee. Eigenlijk wordt de ruggenprik pas gegeven wanneer de pijn echt ondraaglijk wordt. Dat is niet zo verwonderlijk, want de ruggenprik is niet alleen géén wondermiddel, er kunnen ook nadelen kleven aan het gebruik van deze spuit.
Pijnbestrijding tijdens de bevalling is een hekel punt in Nederland. Wij zijn tenslotte een landje van ‘doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg’ en ‘een beetje pijn hoort er nu eenmaal bij’. Maar wanneer de pijn ondraaglijk wordt, kun je ook in Nederland om een ruggenprik vragen. Ze zijn er feitelijk in twee soorten: de epidurale pijnbestrijding en de spinale anesthesie.
Epidurale pijnbestrijding
De epidurale pijnbestrijding wordt ook wel peridurale pijnbestrijding genoemd. Bij deze ruggenprik spuit de anesthesioloog (verdovingsdeskundige) in het ziekenhuis via een dun slangetje, officieel een katheter genoemd, verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels; de epidurale ruimte. Hier lopen namelijk zenuwen die de pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem vervoeren. Als deze zenuwen tijdelijk verdoofd worden, voel je de pijn van de weeën dus niet meer. Behalve de pijnzenuwen lopen er in deze ruimte ook zenuwen die de spieren in het onderlichaam aansturen. Logisch gevolg van een ruggenprik is dus dat ook de spierkracht in de benen tijdelijk kan afnemen. Bovendien krijg je minder gevoel in je benen en onderbuik.
Hoe werkt het?
In sommige ziekenhuizen wordt de ruggenprik gegeven in de verloskamer. In andere ziekenhuizen gebeurt dit uitsluitend in de operatiekamer. Vóór je een ruggenprik krijgt, krijg je in ieder geval via een infuus extra vocht toegediend. Dit is nodig, want je bloeddruk mag niet teveel dalen. Je pols en je bloeddruk worden daarom regelmatig gecontroleerd, soms met behulp van automatische bewakingsapparatuur. Ook je urineproductie en soms ook het zuurstofgehalte in je bloed worden in de gaten gehouden. Het hartje van jouw kindje wordt bovendien gecontroleerd door middel van een CTG (cardiotocogram).
Je krijgt de prik terwijl je op je zij ligt of voorovergebogen zit. Hierbij moet je je rug zo bol mogelijk maken en zo stil mogelijk blijven zitten, zodat de ruimte tussen de ruggenwervels goed bereikbaar is. Na het schoonmaken van de prikplek krijg je een plaatselijke verdoving, met een dunne naald. Vervolgens schuift de arts op deze plaats door een andere naald het katheter tussen de wervels in de epidurale ruimte en spuit de verdoving in. De prik duurt maar kort, bovendien voel je er door de verdoving praktisch niets van. Als het katheter zit, mag je je weer bewegen. Vaak wordt dit slangetje aangesloten op een klein pompje waardoor continu een kleine hoeveelheid verdovingsvloeistof loopt.
Wat doet het precies?
Je begint iets van de pijnstillende werking te merken na zo’n vijftien minuten. Sommige vrouwen hebben na een ruggenprik zelfs helemaal geen pijn tijdens de ontsluitingsweeën of het persen. De artsen zoeken altijd naar een evenwicht in de dosering: ze willen de pijn draaglijk maken, maar de bijwerkingen zo klein mogelijk houden. Het kan dus zijn dat je nog wel iets van de weeën voelt. De pijn vermindert in ieder geval drastisch, zodat je rust krijgt en weer wat op krachten kan komen, waardoor de ontsluiting sneller verloopt. Wanneer je volledige ontsluiting hebt, wordt de toediening van medicijnen vaak verminderd zodat je de weeën voelt om mee te kunnen persen. Soms duurt het echter een tijdje voordat je persdrang krijgt, en duurt het iets langer voordat het kindje geboren is.
De bijwerkingen
Soms is epidurale pijnstilling niet verstandig; bijvoorbeeld bij stoornissen in de bloedstolling, sommige neurologische afwijkingen en bij stoornissen of eerdere operaties aan de wervelkolom. De kans op ernstige complicaties is gelukkig gering. Wel kun je te maken krijgen met wat vervelende bijwerkingen. Zo kunnen je benen slap worden of krijg je een tintelend doof gevoel in je buikhuid en je benen. Verder kan door de ruggenprik je bloeddruk dalen, omdat de bloedvaten in je onderlichaam wijder worden. Je kunt je dan niet lekker of duizelig voelen. Daarnaast kan de verdoving van het onderlichaam invloed hebben op je blaasfunctie, sommige artsen geven daarvoor een blaaskatheter als voorzorg. Ook kun je last van jeuk krijgen of rillingen en een beurs gevoel op de plaats van de prik. Dit is gelukkig vaak van korte duur.
Hoofdpijn
Bij sommige vrouwen, circa 1%, gebeurt het dat de ruimte rond het ruggenmerg (de spinale ruimte) per ongeluk wordt aangeprikt bij het geven van epidurale pijnstilling. Het gevolg hiervan is hoofdpijn, die vaak pas de volgende dag komt opzetten. Meestal kan deze klacht verholpen worden met rust, voldoende drinken en eventueel medicijnen. Als de hoofdpijn langer aanhoudt, zal de anesthesioloog op zoek gaan naar een andere oplossing. De kans dat de verdovingsvloeistof in grote hoeveelheden ongewild in de bloedbaan of hersenvocht terecht komt is gelukkig klein. Symptoom hiervan is een moeilijker ademhaling. Sommige vrouwen klagen na een epidurale verdoving over rugklachten. Over het algemeen worden deze klachten niet door de ruggenprik veroorzaakt maar door de ongemakkelijke houding tijdens de bevalling met druk op de zenuwen en banden van het bekken en de wervelkolom. Bij ongeveer 5% van de vrouwen heeft een epidurale pijnstilling onvoldoende effect. Dan wordt er gekeken of het katheter goed zit en wordt de ruggenprik eventueel herhaald.
Keizersnede
Bij een keizersnede kan zowel de epidurale als de spinale anesthesie worden toegepast. Soms worden beide technieken gecombineerd. Maar in de praktijk wordt spinale anesthesie het meeste gebruikt bij een keizersnede.
Inhaalslag van de ruggenprik
Het beleid rond de ruggenprik verschuift nu ook in Nederland langzamerhand. Dit blijkt uit een recente analyse van onderzoeksbureau MediQuest. In 66 procent van de ziekenhuizen in Nederland is het nu 24 uur per dag mogelijk een ruggenprik te krijgen. Dit percentage is nog steeds relatief laag in vergelijking met onze buurlanden. Daar ligt het percentage al enige jaren op 100 procent of iets eronder.
 |
Littleflower's profielgegevens zijn gewijzigd. vrijdag 10 februari 2012 om 11:27 |
|
Littleflower's profielgegevens zijn gewijzigd. vrijdag 10 februari 2012 om 11:25 |
|
Littleflower's profielgegevens zijn gewijzigd. vrijdag 10 februari 2012 om 11:24 |
Al lid? Log hier in
