Kinderopvang: eisen voor goede kwaliteit

Kinderopvang: eisen voor goede kwaliteit

Recent Nederlands onderzoek toont aan dat baby’s en peuters in een kinderdagverblijf beter af zijn als er meer leiding aanwezig is. Als de leid(st)er geen vijf, maar slechts drie kinderen onder hun hoede hebben, kunnen ze de kinderen veel beter ondersteunen. Dit effect was bij jonge kinderen tot ongeveer twee jaar het grootst. Wat bepaalt verder nog de kwaliteit van de kinderopvang? Mama en Zo zocht het voor je uit.

Er is nog maar weinig onderzoek gedaan naar de invloed van kinderopvang op de ontwikkeling van een kind. In 2002 werden de resultaten gepubliceerd van een grootscheeps Amerikaans onderzoek waarin zowel positieve als negatieve gevolgen van het naar een kinderdagverblijf gaan werden gevonden. Een positief gevolg zou zijn dat kinderen een cognitieve voorsprong hebben (ze leren meer op jongere leeftijd). Maar ze zouden ook een grotere kans hebben op latere gedragsproblemen, zoals ongehoorzaamheid, veel aandacht opeisen en agressief gedrag.

Moeder-kind relatie

Negatieve gevolgen komen vooral voor bij kinderen die al op jonge leeftijd en voor een groot aantal uren naar de crèche gaan. Als verklaring voor de negatieve gedragseffecten denkt men al gauw aan een verstoorde moeder-kind relatie. Moeders zouden te weinig tijd hebben om hun kind goed te leren kennen en om adequaat in te spelen op signalen van hun baby. Een andere theorie stelt dat de scheiding van de moeder bij baby’s tot grote stress leidt en dat deze stress in de kinderopvang onvoldoende verminderd wordt. Andere onderzoekers benadrukken dat de gevonden effecten klein zijn en slechts voor een deel van de kinderen gelden. Kinderopvang zou met name negatieve effecten hebben voor de zogenaamd ‘prikkelbare’ kinderen. Deze kinderen ervaren eerder en vaker stress, ook in de kinderopvang.

Checklist

Waar moet je op letten wanneer je kiest voor kinderopvang? Stichting BOinK heeft een aantal voorwaarden omschreven waaraan een goede kinderopvangvoorziening moet voldoen.

Afstemming en overdracht

Een baby moet op vaste tijden gevoed en verschoond worden en naar bed worden gebracht. Om een baby goed te verzorgen, moet de verzorger de specifieke behoeften van deze baby kennen: welke voeding op welke moment, welke soort speen, welke tekenen wijzen op vermoeidheid, enz. Als je baby naar een kinderdagverblijf gaat, moet de leiding goed geïnformeerd worden over de behoeften van jouw baby. De groepsleiding heeft informatie om de signalen van je kindje goed te kunnen interpreteren. Andersom moeten de ouders ook weten hoe het ging op het kinderdagverblijf. Veel kinderdagverblijven gebruiken een schriftje - of tegenwoordig zelfs een app - om te noteren hoe laat de baby gedronken heeft en geslapen heeft. De ouders nemen het schriftje mee en noteren op hun beurt wanneer de baby wakker was en wat hij gedronken heeft. Ook afstemming en overdracht tussen leid(st)ers onderling is belangrijk. De groepsleiding werkt meestal in ploegdienst: de leid(st)er die ’s ochtends aanwezig is, is een ander dan die ’s avonds aanwezig is.

Continuïteit

Het is belangrijk dat de groepsleiding de signalen van je baby goed oppikt om er adequaat op in te spelen. De leiding moet voldoende tijd met je baby doorbrengen om hem goed te leren kennen. Je baby zou daarom bij voorkeur met één of twee vaste leid(st)ers te maken moeten hebben en voldoende tijd op het kinderdagverblijf moeten doorbrengen. Dat is niet altijd te realiseren. Leid(st)ers werken niet van acht tot twintig uur. Het is vaak een kwestie van passen en meten. Sommige ouders maken het ook wel bont: een dagje naar de ene oma, een dagje kinderdagverblijf en dan weer een dagje naar de andere oma; het is maar de vraag of kinderen die maar één dag naar het kinderdagverblijf gaan voldoende gelegenheid krijgen om daar te wennen en zich aan de leiding te hechten.

Rust, reinheid, regelmaat

Ook de omgeving is van invloed op een gevoel van vertrouwdheid. Door heftige prikkels, zoals fel licht en lawaai kan een baby uit zijn doen raken. Een baby heeft behoefte aan een rustige, herkenbare omgeving en een vaste slaapplek. De baby altijd in hetzelfde bedje laten slapen (eventueel met een door jou gedragen T-shirt om een vertrouwd luchtje en een vertrouwd gevoel te geven), een vaste dagindeling en een vaste volgorde van activiteiten maken de gebeurtenissen voorspelbaar en te overzien.
Welke prikkels positief of negatief overkomen, hangt ook af van het kind en van de thuissituatie. Voor een baby die oudere broers en zusjes heeft, heeft het geluid van joelende, spelende kinderen misschien iets vertrouwds. Zo’n kindje zal waarschijnlijk ook goed gedijen in een verticale groep (met kinderen van nul tot vier jaar), terwijl een kindje dat snel van slag raakt bij een overdaad aan prikkels beter af is in een (horizontale) babygroep.

Evaluatie

De eerste tijd hebben jij en je kindje nodig om te wennen aan de opvangvoorziening. Het is belangrijk om hiervoor voldoende tijd uit te trekken. Na een maand of twee is het goed als je samen met de groepsleiding stilstaat bij de vraag hoe de opvang tot nu toe verliep. Misschien moeten een aantal dingen aangepast worden. Voor sommige baby’s zou een kortere opvangdag bijvoorbeeld beter zijn. En een enkele keer zal men moeten besluiten dat een kinderdagverblijf voor dit kind op dit moment niet de beste opvangmogelijkheid is.
Verder is het uitermate belangrijk dat je je als ouder goed voelt bij de opvang: je voelt je welkom met vragen; er wordt naar je geluisterd en je laat je kindje met een gerust hart achter. Als dat niet het geval is, kun je je schuldgevoelens, angst en onzekerheid onbewust overdragen op je kindje en wordt het moeilijk om een sfeer van veiligheid en vertrouwdheid te creëren.

Geschreven door: Redactie

Maak je keuze

Nederlands Vlaams ×

Welkom Vlaamse mama's!

Mamaenzo.nl heeft vanaf nu ook een Vlaams zusje.

Neem een kijkje op mamaenzo.be

Nee, bedankt. Ik blijf op mamaenzo.nl