Alles dat je moet weten over hersenvliesontsteking bij baby’s

Hersenvliesontsteking is gelukkig zeldzaam. Toch is het de nachtmerrie van elke ouder, omdat de gevolgen van hersenvliesontsteking zeer ernstig en soms zelfs fataal kunnen zijn.

Wat is hersenvliesontsteking precies, wat zijn de symptomen en wat houdt behandeling van de ontsteking precies in? We zetten het uiteen in dit artikel.

Wat is een hersenvliesontsteking precies?

Een hersenvliesontsteking kan veroorzaakt worden door een virus of een bacterie en het zorgt voor ontsteking van de hersenvliezen. Deze bevinden zich net onder de schedel en rondom de hersenen en het ruggenmerg. De medische term van deze hersenvliezen is ‘meningen’. De medische term voor hersenvliesontsteking is daarom dus ‘meningitis.’

Een hersenvliesontsteking kan zowel een virale ontsteking zijn als een ontsteking veroorzaakt door een bacterie.
Een virale meningitis wordt over het algemeen als minder ernstig gezien. Kinderen die hier last van hebben worden vaak minder ziek. Ook houden zij hier minder vaak blijvende problemen aan over.

Een bacteriële hersenvliesontsteking kan door verschillende bacteriën veroorzaakt worden. De bekendste zijn de Meningokokken typen B, C, W of Y, maar ook bacteriën als Haemophilus influenza type B en Pneumokok kunnen hersenvliesontsteking veroorzaken.

Zo ontstaat een hersenvliesontsteking

De bacterie waardoor baby’s, kinderen en mensen hersenvliesontsteking kunnen krijgen, bevindt zich meestal in de neus- of keelholte. Hier kunnen ze een tijdje verblijven, zonder dat je als drager direct ziek wordt. Als je immuunsysteem goed werkt, zal de bacterie na verloop van tijd onschadelijk gemaakt worden.
Maar als je afweersysteem minder goed werkt, bestaat er een kleine kans dat de bacterie in bloedbaan of in het zenuwstelsel terechtkomt. Dit kan ernstige ziekten veroorzaken, zoals een bloedvergiftiging, of een hersenvliesontsteking.

Hersenvliesontsteking is zeldzaam, maar door het snelle verloop en de ernstige gevolgen, een verraderlijke ziekte

De bacterie is overdraagbaar van mens op mens. Dit kan zijn door hoesten, of door directer contact, zoals zoenen. Je kan de bacterie ook overdragen als je zelf niet ziek bent. In veel gevallen blijven ziekteverschijnselen dus uit, maar als de bacterie na besmetting wél meer schade weet aan te richten, gebeurt dat vaak tussen de 1 en 3 dagen na besmetting. Dit kan soms oplopen tot 10 dagen.

De symptomen van hersenvliesontsteking

Omdat hersenvliesontsteking zich snel ontwikkelt tot een ernstige ziekte, is het belangrijk om altijd zeer alert te zijn op de symptomen.

De eerste aanwijzingen

  • Weinig energie
  • Futloosheid
  • Grieperig gevoel

Ernstigere symptomen bij baby’s

  • Hoge koorts
  • Luierpijn; veel huilen bij verschonen van de luier
  • Rode/blauwe puntjes of vlekjes op de huid die niet verdwijnen als je er op drukt
  • Een gespannen of bolstaande fontanel

Nekstijfheid

Dit is een duidelijk symptoom van hersenvliesontsteking. Als het je kind niet meer lukt om de kin goed naar de borst te brengen, of wanneer dit veel pijn doet, kan dit betekenen dat er sprake is van hersenvliesontsteking. De pijn die op deze beweging volgt, wordt veroorzaakt door het oprekken van de hersenvliezen. Hetzelfde geldt voor de luierpijn bij baby’s, als je de beentjes optilt.

Lees ook: Een herpesbesmetting van de moeder kan tijdens de bevalling hersenvliesontsteking veroorzaken bij de baby

De behandeling van hersenvliesontsteking

Als je als ouder denkt dat je kindje hersenvliesontsteking heeft, is het belangrijk dat je zo snel mogelijk een arts raadpleegt. Een huisarts zal jouw en je kind zo snel mogelijk naar het ziekenhuis sturen als hij of zij het vermoeden heeft dat het gaat om meningitis.

In het ziekenhuis zal er hersenvocht bij je kindje worden afgenomen uit de ruggenwervels. Dit vocht zal onderzocht worden op de aanwezigheid van de bovenstaande bacteriën. Ook kunnen een CT-scan en bloedonderzoek uitwijzen of je kind een hersenvliesontsteking heeft.
Als dit positief blijkt te zijn, zal je kindje zo snel mogelijk een antibiotica toegediend krijgen via infuus. In het geval van een bacteriële infectie zal er geprobeerd worden om de bacterie zo snel mogelijk te doden, en de symptomen te bestrijden.

In het geval van een virale infectie is de behandeling voornamelijk gericht op bestrijding van de symptomen.

Sinds 2018 is er een combinatievaccin beschikbaar die kindjes beschermt tegen meningokokken typen W, C, Y en A. Hierdoor is het aantal besmettingen enorm afgenomen.

Vaccinaties

Omdat er verschillende typen bacteriën bestaan die hersenvliesontsteking kunnen veroorzaken, bestaan er verschillende vaccinaties. Deze focussen zich vooral op de meningokokken bacterie. Alle kinderen werden sinds 2002 op 14 maanden oude leeftijd ingeënt tegen meningokokken C.
Sinds 2018 worden alle kindjes ingeënt met een combinatievaccin, dat tegen meningokokken C beschermt, maar ook tegen typen A, W en Y.

Er bestaat ook een vaccin tegen type B, maar deze is niet opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Onderzoekers zouden in het geval van type B nog niet overtuigd zijn van de effectiviteit. Daarnaast kan deze vaccinatie zeer hoge koorts als bijwerking kunnen hebben. Wil je je kind toch laten inenten tegen deze variant? Dan kan dat op eigen kosten.

De gevolgen van hersenvliesontsteking

Als je kindje een virale infectie onder de leden heeft gehad, zal het waarschijnlijk na ongeveer 2 weken hersteld zijn. Dit is een ander verhaal met een bacteriële infectie. Het herstel gaat hierbij altijd langzamer, en je kindje zal waarschijnlijk langer in het ziekenhuis moeten blijven.

Soms is er naast een hersenvliesontsteking, ook sprake geweest van een ontsteking aan de hersenen zelf. Dit kan blijvende schade aanrichten bij mensen. Bij ongeveer 1 op de 3 mensen met hersenvliesontstekingen is er sprake van blijvende schade na de ontsteking.

De meest voorkomende klachten na een hersenvliesontsteking zijn:

  • Gehoorschade
  • Problemen met evenwicht
  • Motorische problemen, zoals lopen
  • Spraakproblemen
  • Een waterhoofd door de toename van hersenvocht
  • Epileptische aanvallen
  • Concentratiestoornissen
  • Geheugenproblemen

De risicogroep

Het komt helaas niet zelden voor dat zowel volwassenen als (kleine) kinderen overlijden na het krijgen van hersenvliesontsteking.
Vooral kleine kinderen of pasgeborenen lopen een groter risico op overlijden na besmetting. Dit geldt voornamelijk als de ontsteking veroorzaakt wordt door de meningokokken- of de pneumokokkenbacterie. Onder pasgeboren baby’s die hersenvliesontsteking krijgen, overlijdt ongeveer 1 op de 4 baby’s aan de gevolgen hier van.

Heb jij het vermoeden dat je kindje mogelijk een hersenvliesontsteking heeft? Wees dan zeer scherp en alert op de bovenstaande symptomen en wacht niet met het inschakelen van medische hulp.

Bronnen: rivm.nl

Lees ook:

Reageer op artikel:
Alles dat je moet weten over hersenvliesontsteking bij baby’s
Sluiten