Hoeveel beter is borstvoeding nou echt?

‘Het witte goud’ wordt moedermelk ook wel genoemd. Het klinkt bijna magisch, maar hoe helend is deze babyvoeding nou echt? Sofie en Eva van het borstvoedingsboek De melkfabriek leggen het uit. Spoiler: moedermelk rocks, maar met de fles wordt je kind ook groot.

Het is momenteel feest in huize Van den Enk en huize Munnik: ons boek ‘De melkfabriek’ is alweer aan de derde druk toe. En dat betekent dat we al tienduizenden kersverse ouders geholpen hebben met onze no-nonsense tips voor borstvoeding. Of geholpen hebben om zonder schuldgevoel te stoppen. Niet voor niets luidt de ondertitel van De melkfabriek ‘waarom borstvoeding te gek is (en je je niet schuldig hoeft te voelen als het niet lukt). Die laatste zin staan dan wel tussen haakjes, maar is nogal essentieel. Want man, wat komt er veel schuldgevoel bij dat moederschap kijken.

Oerwoud aan suikers

Elke vrouw wil het beste voor haar kind en dat is borstvoeding, toch? Nou, ja. Enerzijds wel. Maar soms niet. We haalden er in De melkfabriek de expertise van Eva Teuling bij, zij is moleculair bioloog en wetenschapscommunicator.

Volgens haar zitten er grote verschillen in de samenstelling van moedermelk en die van poedermelk: “In moedermelk zitten bepaalde suikers (of vezels) die niet in koemelk of poedermelk zitten. De goede bacteriën in de darmen van baby’s groeien heel goed op die stofjes, die suikers. Sinds eind jaren negentig worden er ook wat van die suikers toegevoegd aan poedermelk, maar ze zitten er nog minder in. Als moedermelk een oerwoud aan soorten suikers bevat, bevat flesvoeding een woestijn.”

O jee. Dat klinkt wel alsof een beetje goede moeder koste wat kost die baby aan de borst heeft. Niet per se, aldus Eva. “Het gezondheidsverschil tussen volwassenen die op moedermelk zijn grootgebracht en mensen die de fles hebben gekregen is heel klein. Tot nu toe wijst onderzoek uit dat er een subtiel verschil is. Wel staat vast dat in moedermelk antistoffen zitten die niet in flesvoeding zitten.”

Géén borstvoeding is ook oké

Huid-op-huid

Dus, even kort samengevat: ja, moedermelk is beter. En nee, dat laat niet echt verschil in de gezondheid van je kind zien, zeker niet op latere leeftijd. Maar niet alleen de samenstelling van het spul is een voordeel van borstvoeding. Het gaat ook om het contact. Kraamverzorgende Mireille: “Als een pasgeboren baby borstvoeding krijgt, ligt het wel tien keer per dag tegen de huid van de moeder aan. Dat gebeurt bij flesvoeding nooit zo vaak, want dan heeft de moeder meestal gewoon kleren aan tijdens het voeden. En er is meer afstand, want de baby ligt anders dan wanneer hij of zij aan de borst drinkt. Bij flesvoeding ligt het kind op de arm.

Die afstand, van arm naar moeders gezicht, is voor een pasgeboren baby enorm. Je kunt trouwens wel de fles geven op de “borstmanier”, waarbij de baby dichterbij is en je je borst ontbloot zodat er huid-op-huidcontact is, maar dat doet bijna niemand. Je denkt er gewoon niet aan en zegt eerder tegen je oma of tante dat die het flesje wel even mag geven. Dus ligt een flesbaby automatisch minder in nauw contact bij de moeder.

En dat is jammer, want een pasgeboren kind krijgt vertrouwen door huid-op-huidcontact. In de buik heeft de baby in het vruchtwater die moedergeur 24 uur per dag in zich opgenomen. Als hij wordt geboren, valt die geur weg. Het liefst wil de baby terug in de buik, maar op de blote huid van de moeder is the next best thing. En dat gebeurt gewoon veel vaker bij borstvoeding. Daarom helpt het bij de hechting.”

Moedermaffia

Toch weer even ter relativering: ook als je flesjes geeft, kun je dat met je baby op je blote huid doen. Waarom wij, borstvoedingsfans en auteurs van De melkfabriek, het belangrijk vinden om te benadrukken dat je kind ook op kunstvoeding prima groot wordt? Omdat het ons aan het hart gaat als moeders die stoppen zich daar rot over voelen.

Je bent al zo kwetsbaar als je net een kind hebt gekregen, en dan komt soms de moedermaffia er ook nog eens overheen met een wijzend vingertje. Want echte moeders – übermoeders – geven borstvoeding. Dat idee zit vaak in het hoofd van aanstaande, onzekere moeders. Het wordt erin geplant door hun eigen perfectionisme en door de druk van (schoon)moeders en soms ook fanatieke zorgverleners.

Welke vitamines en andere voedingsstoffen heb je eigenlijk nodig als je borstvoeding geeft?

Slechte moeder

Die druk is heel heftig als de borstvoeding niet vanzelf gaat. Tepelpijn, aanhappen, clustervoeden, ritme zoeken, te weinig melk, te veel melk, borst weigeren, spruw, tepelkloven… de borstvoedings-uitdagingen zijn eindeloos. Heb je mazzel dan kom je geen van dit alles tegen, heb je pech dan kun je achter meerdere een vinkje zetten.

En ondertussen continu die twijfel: komt dit goed? Moet ik doorbijten? Mag ik opgeven omdat dit mijn kraamtijd compleet verkloot? Of ben ik dan een slechte moeder? Onze gedachten? Nee, natuurlijk ben je geen slechte moeder! We zullen het – met frisse tegenzin – toch maar uitspreken: dat spul uit je borst is beter dan dat uit een pakje.

Maar voor we nu op de borstvoedingsmaffia-tour gaan, jullie hebben de wetenschapper gehoord: het effect op je kind is niet enorm, voor zover aangetoond. En weet je wat misschien nog wel belangrijker is? Dat jij als moeder niet overspannen raakt. Dus lukt het wel? Hartstikke fijn! Is flesvoeden een betere optie voor jullie? Lekker doen!

Deze vrouwen tonen hoe mooi (en tegelijkertijd zwaar) borstvoeding geven is

Eva Munnik en Sofie van den Enk met hun kinderen
Bron: Eva en Sofie

Eva & Sofie

Sofie van den Enk is tv-presentator van onder meer Keuringsdienst van Waarde. Ze woont samen met Lee en haar kinderen Magnus (9) en Reina (7). Eva Munnik is auteur en freelance journalist voor televisie en tijdschriften.

Van Eva Munnik verschenen de boeken De wereld rond in 10 jaar en Kids and The City – 12 ultieme stedentrips met je kinderen. Eva woont samen met Harry en is moeder van Reza (10).

Sofie en Eva schreven samen de boeken De schoolfabriek en De melkfabriek – waarom borstvoeding te gek is (en je je niet schuldig hoeft te voelen als het niet lukt). Boeken over borstvoeding zijn er zat. Maar boeken over borstvoeding met zowel humor, relativering als respect voor de fles zijn schaars. Daarom schreven Sofie en Eva De melkfabriek: een handboek over borstvoeding met alles wat je als (aanstaande) moeder moet weten over het voeden van je baby.

Met ervaringsverhalen van onbekende en bekende ouders als Hadewych Minis, Susan Smit en Jim Bakkum, een hoofdstuk voor je partner én eentje over de fles, waarnaar je te allen tijde zónder enig schuldgevoel mag doorbladeren. Want hoe mooi borstvoeding ook is, flesvoeding is ook helemaal goed. Doe vooral waar je je als moeder het best bij voelt – dat is de boodschap van De melkfabriek.

Reageer op artikel:
Hoeveel beter is borstvoeding nou echt?
Sluiten