Chiara Izelaar
Chiara Izelaar Opvoeden 21 mrt 2019

Hoe praat je met je kinderen over heftige gebeurtenissen?

Afgelopen maandag was heel Nederland in rep en roer. De schietpartij in Utrecht maakte heel wat los. En terecht, het was – zacht uitgedrukt – aardig shockerend. We denken er het liefst niet over na, want dit soort gebeurtenissen zijn toch vaak een ver van je bed show. Maar niets minder is waar, want gewelddadige handelingen kunnen overal en op ieder moment plaatsvinden. En ons kikkerlandje is – helaas – flink wakker geschud met dit harde feit.

Of je nu verdrietig, angstig of gefrustreerd bent; als volwassene kun je over het algemeen goed met je emoties dealen. Ook kun je altijd wel bij iemand terecht om je gevoelens te uiten. Maar hoe zit het eigenlijk met kinderen? Krijgen zij überhaupt iets van de situatie mee, ervaren zij negatieve emoties en hebben zij behoefte om over dit soort heftige situaties te praten?

Heftige gebeurtenissen

Of er nu een gewelddadige situatie heeft plaatsgevonden, er sprake is van een terroristische aanslag of een natuurramp; de kans is groot dat je kinderen hier iets van mee krijgen. Het incident zal al snel uitgroeien tot gespreksonderwerp nummer één, de straten zullen zich vullen met hulptroepen en in iedere ruimte raakt de spanning voelbaar. Al met al krijgen kinderen overal de kans om dingen op te vangen.

En zodra kids iets meekrijgen van de situatie, maar niet weten wat er precies gaande is, verzinnen ze in de meeste gevallen een eigen verklaring. Misschien gaat het om iets heel onschuldigs – “Ze spelen een film na.” of “Het is een oefening.”, maar het kan ook zo zijn dat de fantasie van je kind veel heftiger is dan de werkelijkheid – “Er is oorlog.” -. Daarom is het in eerste instantie verstandig om er op een subtiele manier achter te komen of jouw kleintje(s) op de hoogte zijn van de gebeurtenis.

Type kind

Als jouw kind niets heeft meegekregen is de kans groot dat jouw kind aan de jonge kant is. Vraag jezelf in zo’n geval af of peuters en/of kleuters wel geconfronteerd moeten worden met zulk heftig nieuws. Is jouw kind ouder, maar leeft hij nog in zijn eigen wereld? Neem dan de persoonlijkheid van jouw kleintje in acht. In hoeverre denk je dat deze informatie effect heeft op zijn gesteldheid? Ieder kind is anders, en daarom kun je het beste op je gevoel en reacties eventuele voorgaande heftige gebeurtenissen afgaan.

Wanneer je kind wel op de hoogte is van het bericht is het logisch dat hij met veel vragen rondloopt. Eerlijkheid duurt het langst, maar je hoeft natuurlijk niet in details te treden. Vertel in Jip en Janneke taal – in grote lijnen en op een kinderlijke manier, mits je pubers in huis hebt uiteraard – wat er momenteel bekend is. Maak het niet groter dan het is, zaai geen angst en blijf bij de kern. Maar focus je voornamelijk op de gevoelens van je kind. Wat weet hij, met welke emoties loopt hij rond en waar heeft hij behoefte aan? Op deze manier kun je eventuele negatieve emoties verminderen of wegnemen.

Hulpmiddelen

Hoewel we in zo’n traumatische situatie geneigd zijn om social media om de haverklap te checken, staan online media – zoals Facebook en Twitter – vol burgerjournalistiek. Meestal worden gebeurtenissen opgeblazen, dus probeer fake news te vermijden. Wacht liever op berichten van betrouwbare bronnen, zoals het nieuws of de (online) krant. Misschien is het een idee om samen met je kind naar het Jeugdjournaal te kijken. Knoop het gesprek sowieso aan in een “informele setting”, zoals tijdens de weg terug naar huis, aan tafel of knus op de bank. Ja, het onderwerp is serieus, maar op deze manier krijgt het gesprek wel een hele heftige lading en je wil het niet erger maken dan het is.

Ook op scholen wordt er vaak veel aandacht aan heftige gebeurtenissen besteed. Zo vond 9/11 bijvoorbeeld plaats toen ik in groep 5 zat. Die ochtend vormde onze klas een kringetje waarin we het nieuws bespraken. Alle kinderen kregen de kans om vragen te stellen en emoties te uiten. We leerden niet alleen meer over dit soort gebeurtenissen, maar ook hoe we met onze emoties kunnen omgaan. Daarnaast ervoeren veel kinderen het als enorme steun om dit met elkaar te kunnen delen. Als de school van je kind nog niet inspeelt op heftige gebeurtenissen kun je natuurlijk altijd een balletje opgooien bij de juf of meester.

Het allerbelangrijkste is toch wel dat je te allen tijde op je eigen gevoel afgaat. Niemand kent jouw kind beter dan jijzelf, dus jij weet wat hij wel of niet aan kan.

Lees meer interessante opvoed kwesties:

Reageer op artikel:
Hoe praat je met je kinderen over heftige gebeurtenissen?
Sluiten