Redactie
Redactie Baby 6 jun 2018

Pijn… wat nu?

Pijn hoort bij groot worden. Een vinger tussen de deur, een schrammetje of een knie die open ligt na een val: niet leuk, maar het hoort er nu eenmaal bij. Wat kun je doen om grote en kleine pijntjes te verlichten? En hoe zie je eigenlijk hoe ernstig het is? 

Pijn is vervelend, maar het kan ook erg nuttig zijn. Het is namelijk een waarschuwingssysteem van je lichaam om aan te geven dat er iets niet goed zit. Soms zit die pijn inwendig, denk aan hoofdpijn of een blindedarmontsteking. Bij andere pijn is het erg duidelijk waar deze vandaan komt: van die bult of schram.

Baby’s

Bij pasgeboren baby’s is pijn helaas verschrikkelijk moeilijk te meten. Huilen is voor zo’n kleintje immers de enige manier van communiceren, en dat doet-ie ook als hij honger heeft, of een natte luier. De enige aanwijzing die je als ouder dus hebt is de manier van huilen. Een baby huilt bij pijn vaak hard en krijsend. Bij krampjes beweegt hij daarbij wild met de armpjes en beentjes. Om de pijn te verzachten kun je in dat geval zachtjes over je baby's buik wrijven, een warme kruik in het bedje leggen en na elke voeding een paar lepels venkelthee of venkeldrank geven. Komt de pijn van het doorkomen van tandjes of een verkoudheid, dan kun je een paracetamol zetpil geven. Geef een kind onder de twaalf NOOIT acetylsalicylzuur (‘aspirine’). Dit kan in sommige gevallen namelijk de Ziekte van Rey veroorzaken.
Zolang jouw hummeltje geen verhoging heeft, goed eet en niet spuugt is er in principe geen reden om naar de huisarts te gaan. Tenzij jij het niet vertrouwt natuurlijk, want jouw intuïtie is het belangrijkste; niemand kent jouw kindje zo goed als jij zelf. Ga wel even langs de arts al het huilen te lang aanhoudt, of wanneer de paracetamol niet lijkt te werken.

Comfortschaal

Een pijnmeetinstrument dat onlangs in het Sophia Kinderziekenhuis inRotterdam is geïntroduceerd en zowel bij baby’s als kleine kinderen kan worden toegepast, is de Comfortschaal. Deze methode is van oorsprong Amerikaans, en draait om het minutenlang bestuderen van zeven gedragskenmerken. Er wordt hierbij gekeken naar alertheid, agitatie, ademhaling, huilen, lichaamsbeweging, spier- en gelaatsspanning. Elk kenmerk krijgt een score van een tot en met vijf. De totaalscore bepaalt welke stap er vervolgens moet worden gezet.

CHIPPS

Een andere methode om te zien of baby’s en kleine kinderen pijn hebben, is de CHIPPS (Children and Infant Postoperative Pain Scale). Deze wordt toegepast bij kinderen van nul tot vier jaar en wordt vooral na operaties gebruikt. Vooral de eerste twee dagen na een operatie hebben kinderen veel last van pijn. Door te letten op de manier van huilen, gelaatsuitdrukkingen, de houding van de romp en de motoriek wordt er pijnscore tussen de één en de tien bepaald. Bij een score boven de vier krijgt het kind een pijnstiller.

VAS-schaal

Voor iets oudere kinderen (van vier tot en met acht jaar) wordt er gebruik gemaakt van de VAS-schaal om te meten hoeveel pijn een kind heeft. Deze Visueel Analoge Schaal wordt ook wel de ‘gezichtjesschaal’ genoemd. Het is een meetlatje met een schuifje erop. Op de lat staat een hele reeks gezichtjes, van heel vrolijk tot heel verdreitig. Het kind geeft zelf aan hoe groot de pijn is, door het schuifje te verplaatsen naar het gezichtje dat het beste aansluit bij zijn gevoel. Op de achterkant van de lat kan de pijnscore, tussen de één en tien, worden afgelezen. Hierop wordt een eventuele behandeling afgestemd.

Gedrag

Hoe oud – of jong- een kind ook is, er is één ding waaraan je vrijwel altijd kunt zien hoe het in zijn vel steekt: het gedrag. Een kind met pijn kan bijvoorbeeld weinig eetlust hebben, misselijk zijn en overgeven, slecht slapen en de lippen op elkaar klemmen of een bepaalde lichaamshouding weigeren. Ook de huidskleur (bleek, rood) geeft natuurlijk een aardige indicatie. Daarnaast kan een kind hangerig worden, kreunen of andere rare geluiden maken, extra aanhankelijk zijn of een verminderd concentratievermogen hebben. Houd het gedrag van jouw kleintje dus altijd nauwlettend in de gaten en vraag als je het niet vertrouwd advies aan het consultatiebureau of de huisarts.

Reageer op artikel:
Pijn… wat nu?
Sluiten