Hoe geef je seksuele voorlichting aan je kleine kind?

Het klinkt misschien een beetje gek, maar met seksuele voorlichting voor je kind kun je niet vroeg genoeg beginnen.

Je dreumes zit in bad telkens aan zijn piemeltje. Je peuter vraagt wat ‘die knopjes’ (tepels) zijn. En je kleuter wil weten hoe zijn nieuwe zusje nou precies in jouw buik terecht is gekomen. Kinderen zijn nieuwsgierig. Ook op het gebied van seksualiteit. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen met praten over seks. Hoe kleiner ze zijn, hoe makkelijker het is.

Seksuele voorlichting voor kleine kinderen

Sommige ouders denken – of hopen – dat ze pas rond een jaar of twaalf moeten beginnen met seksuele voorlichting. Niets is minder waar! In de eerste levensjaren wordt de basis gelegd voor hoe je kind de rest van zijn leven tegen seksualiteit aan zal kijken.

Voor kinderen zijn papa en mama hun grote voorbeeld. Ze leren van wat je doet, vindt en vertelt. Ouders gaan op een bepaalde manier om met seksualiteit en bloot zijn. Dat heeft invloed op het gedrag, de gevoelens en de ontwikkeling van je kind.

Wanneer jij erg gesloten bent over seks, zal je kind het voorbeeld krijgen dat dit een onderwerp is waar je niet over praat. Maar waarschijnlijk ook dat het iets is wat niet hoort. Het is daarom verstandig om het onderwerp niet uit de weg te gaan. Al betekent dat niet dat alles maar altijd moet kunnen.

Wanneer je het onderwerp bespreekbaar houdt, kun je je kind ook een stuk makkelijker helpen om grenzen aan te leren. Grenzen over het eigen lichaam, maar ook dat van anderen.

Een ander voordeel hiervan is dat jouw kind ook voelt dat hij altijd bij jou terecht kan wanneer er iets gebeurt wat hij niet leuk vond.

De ondergoedregel

Zo kun je bijvoorbeeld je kind de ondergoedregel aanleren. In deze regel leer je je kind dat niemand hem of haar mag aanraken op plekken die normaal met ondergoed bedekt zijn. En andersom ook niet!

Ontwikkeling

Veel mensen maken de fout om kinderlijke seksualiteit te vergelijken met ‘volwassen’ seks. Dit zijn echter twee totaal verschillende zaken. Kinderen zijn niet bewust bezig hun seksualiteit te ontdekken, maar ontdekken dingen bij toeval en stellen uit kinderlijke nieuwsgierigheid veel vragen. Dus ook over seks.

Dit zijn de manieren waarop kinderen hun seksualiteit ontdekken per levensperiode.

Baby’s

Baby’s ontdekken rond een half jaar hun geslachtsorganen. Eigenlijk net zo toevallig als ze hun handjes en voetjes ontdekken. Pas na anderhalf jaar gaan vooral jongetjes meer doelbewust hun piemeltje aanraken.

Peuters

Peuters ontdekken het verschil tussen jongetjes en meisjes. Ze onderzoeken dan ook graag hoe papa en mama er van top tot teen uitzien. Vanaf een jaar of drie krijgen kinderen langzaamaan door dat seksualiteit ‘spannend’ is. Ze stellen menig ouder op de proef door zich te pas en te onpas uit te kleden of ‘vieze’ woorden te zeggen.

Kleuters

Met spelletjes zoals ‘vader en moedertje’ verkennen kleuters hun lichaam – en dat van anderen – verder. Ze gaan ook vragen stellen over hun lichaam, voortplanting en alles er omheen.

Vragen

Meestal komt zo’n vraag naar aanleiding van iets dat je kleine heeft meegemaakt. En uiteraard kun je vragen verwachten wanneer hij een broertje of zusje krijgt. Neemt een peuter nog vaak genoegen met een niet volledig antwoord, een kleuter wil al gauw het naadje van de kous weten. “Waar is die baby dan?” en “Hoe komt een baby in mama’s buik?”

Door er samen met je kind over te praten, zal het je ook steeds makkelijker gaan. Als je openhartig bent, zal je kind leren dat seks iets is waar hij – later – van mag en kan genieten.

Tips en trucs

  • Ontwijk geen vragen – Als je de vraag ontwijkt, geef je een signaal dat het een ‘verboden’ onderwerp is.
  • Vertel de ‘simpele’ waarheid – Deskundigen zeggen wel: ‘Als je kind oud genoeg is om ernaar te vragen, is hij ook oud genoeg voor een eerlijk antwoord.’
  • Wees duidelijk, maar niet plastisch – Kindjes hebben geen behoefte aan ingewikkelde details. Noem de dingen wel bij hun naam. Dat maakt het later alleen maar makkelijker.
  • Gebruik boekjes, of ander voorlichtingsmateriaal

Boekjes voor kleine kinderen over seksuele voorlichting

De serie ‘Kriebels in je buik’ gaat in op de verschillende onderdelen rond seksuele voorlichting.

Meer lezen over seksuele voorlichting en seksualiteit voor kinderen?

Reageer op artikel:
Hoe geef je seksuele voorlichting aan je kleine kind?
Sluiten