Therapeut vertelt: dit leerde ik van koppels die een miskraam doormaakten

Redactie 21 jan 2019 Zwanger

Dove Presnall is een psychotherapeut die zelf te maken kreeg met een postnatale depressie. Na alles wat ze doormaakte, besloot ze dat haar praktijk een plek moest zijn waar ouders konden opstaan tegen depressie, angsten en oordelen van anderen.

De behoefte aan zo’n praktijk bleek enorm groot. Maar Dove werd met nog iets geconfronteerd: het waren lang niet altijd ouders met een baby in hun armen die bij haar aanklopten. Steeds vaker werd ze gebeld door vrouwen die een miskraam hadden meegemaakt. ‘Wat bleek: zwangerschapsverlies bleek de meest voorkomende ervaring waar niemand wat van af weet. Totdat het gebeurt. En dan moet een vrouw, en vaak ook een koppel, daar mee zien te leven.’

‘Met diepe waardering voor iedereen die z’n hart heeft geopend in mijn kantoor, zijn hier vijf dingen die ik heb geleerd van koppels die het verlies van een ongeboren kind moeten doorstaan’, schrijft Dove.

1. Woorden doen pijn

Miskraam: ‘Ik heb een enorme hekel gekregen aan het woord alleen al. Het betekent: verkeerd gedragen. Vanaf de diagnose in de huisartspraktijk wordt al geïmpliceerd dat er iets is misgegaan wat goed had kunnen gaan. 

Tenminste… Met het woord ‘tenminste’ proberen mensen, hoe goedbedoeld ook, de omstandigheden te verzachten. ‘Het is tenminste vroeg gebeurd’, ‘Je kan het tenminste opnieuw proberen’. Andere goedbedoelde, maar vreselijke teksten: ‘Het was niet voorbestemd’, ‘Het had waarschijnlijk een afwijking gehad, dus dit is beter’ en ‘Maak je geen zorgen, je krijgt nog wel een kans’.

Goede tip: Als het niet iets wat je zou zeggen op een uitvaart, zegt het dan ook niet tegen iemand die een miskraam heeft gehad. Tegen iemand die net een geliefde is verloren, zeg je immers ook niet dat er nog ‘wel meer vissen in de zee zwemmen’. Je zegt ook niet dat het dan waarschijnlijk toch niet voorbestemd was of dat er iemand anders rondloopt die beter bij je past. Die woorden zijn net zo kwetsend voor ouders die net een miskraam hebben meegemaakt.

LEES OOK: Dit zijn de meest voorkomende oorzaken van een miskraam

2. De rouw is echt

Dove noemt de ervaring van een afgebroken zwangerschap ‘onzichtbare rouw’. Er is het verlies van het kind waar zo naar uitgekeken werd. Ze voelden zich verbonden met het kind, ook al was het alleen door de zwangerschapssymptomen. De therapeut heeft meerdere vrouwen in haar praktijk gehad die na de miskraam weer verlangden naar ochtendmisselijkheid. Er is geen buik meer, er is geen baby. Maar het verlies en de rouw zijn er wél.

Eén vrouw vertelde hoe ze sinds haar miskraam iedere ochtend weer door dat besef moest en met buikpijn wakker werd. Iedere keer moest ze zichzelf er weer aan herinneren dat ze niet meer zwanger was. Omdat er bij een miskraam geen (officieel) afscheid is, raadt Dove ouders aan een ritueel te bedenken om toch afscheid te nemen. Mensen houden er wereldwijd rituelen op na en dat is niet voor niets; het helpt om een fase af te ronden, om over te gaan in iets nieuws.

Hoe dat ritueel eruit ziet, is aan het koppel zelf. Sommigen nodigen vrienden en familie uit, anderen gaan er samen op uit om iets speciaals te doen. Zo was er een koppel dat naar een beekje in het bos ging waar ze brieven aan hun ongeboren baby in een bootje stopten en toekeken hoe dat bootje langzaam uit het zicht verdween.

3. Partners reageren verschillend

Hersenen zijn een wonderlijk ding: ze zijn altijd aan leren en uitvogelen hoe ze bepaalde dingen in de toekomst anders kunnen doen. Het nadeel daarvan is dat wanneer er iets ergs gebeurt, ons brein ervan overtuigd is dat dit voorkomen had kunnen worden. Rouwende ouders kunnen zich radeloos voelen wanneer ze proberen te bedenken wat ze anders konden doen en laten hun schaamte de boel overnemen. Soms loopt het uit op een wiens-schuld-is-het-spel. En dat brengt ons naar punt 4…

4. Schuld en schaamte kan een koppel uit elkaar drijven

Bovenop het gevoel van pijn en verlies kunnen ook nog isolatie en het gevoel van niks waard zijn komen. Maar wanneer koppels elkaar daarin vinden en samen tegen de schaamte en schuld in opstand komen, brengt het ze juist dichter bij elkaar. Pijn vraagt om tederheid. Dove heeft gezien hoe stellen weer op een heel ander niveau compassie en liefde naar elkaar tonen na zo’n verlies.

LEES OOK: Bloedverlies tijdens de zwangerschap: dit moet je weten

5. Helen is mogelijk

Rouw heeft tijd nodig en het voelt misschien alsof het nooit meer ophoudt. Omdat er zo weinig over miskramen wordt gesproken, hebben veel stellen het idee dat ze niet op het goede spoor zitten en/of geen vooruitgang boeken. Daarom: advies van stellen die dit hebben meegemaakt.

Plan belangrijke data: Soms lijkt het net alsof het heel goed gaat, om opeens weer in een zwart gat geslingerd te worden. Dat kan getriggerd worden op bijvoorbeeld de dag waarop je uitgerekend was of een andere beladen datum. Plan deze data van tevoren, want ze lenen zich prima voor een ritueel. Dat betekent niet (per se) dat je op zo’n dag moet gaan zwelgen. Als je je goed voelt op je uitgerekende datum en een dag vrij hebt genomen: geniet ervan. Dat heb je verdiend.

Stel grenzen tegenover de mensen om je heen: Laat dat familielid dat steeds vraagt of jullie het alweer hebben geprobeerd weten dat dit een weliswaar goedbedoelde, maar heel opdringerige vraag is. Iemand erop wijzen wanneer iets privé is, is niet meer dan terecht.

Wil iemand je mee uit nemen om je op te vrolijken, maar heb je daar geen zin in?  Zeg het dan. Zeg dat je de intentie waardeert en kijk naar wat je wel past. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik waardeer echt dat je me beter wil laten voelen, maar ik ben nu gewoon verdrietig. Ik wil je graag zien/naar de bios/uit eten, maar alleen als je het niet erg vindt dat ik verdrietig ben.’

Wees lief voor jezelf: Dat is altijd een goed advies, maar nu al helemaal. Neem een manicure, boek een massage, trakteer jezelf midden op de dag op een ijsje. Als het je ook maar een beetje plezier en troost brengt en niet gevaarlijk is: ga ervoor.

Wees lief voor jezelf en je partner: En als je geen partner hebt, laat je vrienden dan weten dat je wat extra liefde nodig hebt.

Het wordt makkelijker

Herinner jezelf eraan dat rouw met de tijd makkelijker wordt. Het betekent niet dat je je kind moet loslaten. Je vindt je eigen manier om de connectie met je kind voort te zetten. Die vrouw die iedere ochtend met buikpijn wakker werd omdat het besef haar toen weer raakte? Toen ze hoorde dat haar therapeut hier een artikel over schreef, zei ze: ‘Vertel ze dat het makkelijker wordt. Het is er altijd, maar het doet minder pijn.’

Actrice Melissa Rauch weet wat het is om een miskraam mee te maken en schreef in een open brief hoe het is om daarna weer zwanger te zijn.

Reageer op artikel:
Therapeut vertelt: dit leerde ik van koppels die een miskraam doormaakten
Sluiten