Gezondheid 6 jun 2018 Redactie

Toxoplasmose & zwangerschap

Tijdens je zwangerschap wordt je gewaarschuwd voor besmetting met toxoplasmose. Maar wat houdt deze infectie precies in en hoe kun je besmetting voorkomen? 

Toxoplasmose is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de Toxoplasma Gondii. En het stomme is: je wordt er niet eens echt ziek van. In het ergste geval heb je last van een gevoel van algehele malaise, een lichte verhoging en misschien wat opgezette klieren. Bovendien kun je het maar één keer krijgen. Heb je ’t eenmaal gehad, dan maakt je lichaam antistoffen aan. Een groot deel van de mensen zijn op die manier al beschermd tegen infectie met de parasiet zonder dat ze ooit hebben gemerkt dat ze toxoplasmose hebben gehad. Toch blijkt dat een groot deel van de zwangeren, zo’n 45%, géén antistoffen tegen toxoplasmose heeft. En wanneer je zwanger bent, kan infectie wél vervelende gevolgen hebben.

Wist je dat…
Voeding met veel onverzadigde vetzuren gezond is tijdens de zwangerschap? Zowel voor jou als je kind. Dit zijn namelijk ‘goede vetten’. Nutricia heeft een aantal gezonde recepten voor je op een rij gezet! Bekijk de recepten »

Hoe ontstaat toxoplasmose?

De parasiet komt veelvuldig voor in rauw of onvoldoende verhit vlees, op groente en in de ontlasting van katten. De parasiet verspreidt zich via de uitwerpselen van met name jonge katten. De mens raakt weer besmet via de mond. Een goede hygiëne kan dus verspreiding van de parasiet tegengaan. Je krijgt de ziekte overigens niet door het aanraken van besmette (huis)dieren; je kunt Minoes dus rustig blijven aanhalen.

Besmetting van je baby

Als jij tijdens of vlak voor je zwangerschap toxoplasmose oploopt, kan je de infectie via de placenta doorgeven aan jouw kindje. Dit kan zorgen voor afwijkingen aan het zenuwstelsel zoals een waterhoofd of oogafwijkingen (in het ergste geval zelfs blindheid). Bovendien kan een besmetting leiden tot spontane abortus of vroeggeboorte. Gelukkig wordt de parasiet niet altijd door de aanstaande moeder aan haar kindje overgedragen. Bovendien kunnen medicijnen uitkomst bieden wanneer de infectie tijdig ontdekt wordt. Maar dan nog geldt: voorkomen is beter dan genezen.

Hoe voorkom je toxoplasmose?

Zoals gezegd krijg je geen toxoplasmose door het aanhalen van je kat. De kattenbak verschonen – toch al een rotklusje – kun je wel beter aan iemand anders overlaten. De bak moet overigens wel dagelijks gereinigd worden, want dat voorkomt dat de parasiet zich in de bak vermenigvuldigd. Omdat je niet weet waar de kat van de buren zijn behoefte doet, kun je tijdens het tuinieren beter handschoenen dragen als je zwanger bent of wilt worden. Daarnaast let je op je voeding; wees voorzichtig met ongewassen groenten en bak vlees altijd door en door gaar. Rauw vlees is namelijk een voedingsbodem voor de toxoplasmose-parasiet.

Wanneer naar de dokter?

Als je bovenstaande leefregels in acht neemt, is de kans op besmetting niet zo heel groot. Maar – zeker gezien de gevolgen voor je ongeboren kindje – het is altijd verstandig om waakzaam te blijven. Luister dus naar je lichaam. Heb je het gevoel dat er iets niet in orde is en voel je je moe en lusteloos, ga dan even langs je huisarts. Ook bij lichte koorts of huiduitslag is het verstandig de dokter te raadplegen. Bloedonderzoek kan duidelijkheid geven over een eventuele besmetting.

En als ik toch besmet ben?

Gelukkig geeft niet iedere moeder een infectie ook daadwerkelijk door aan haar kindje. Het risico dat de parasiet je kindje in de baarmoeder bereikt en ook daadwerkelijk besmet, hangt van meerdere factoren af, zoals het tijdstip waarop je besmet bent. In de regel geldt: hoe eerder in de zwangerschap besmet, hoe kleiner de kans dat je het aan je ongeboren baby doorgeeft. Naar schatting is het risico dat je de infectie doorgeeft aan je kindje in het eerste trimester 10%, bij besmetting in het tweede trimester 25-30% en in het derde trimester 60-70%. Maar ook wanneer je kindje wél besmet raakt, is er niet altijd reden tot ongerustheid. Het is wel belangrijk dat je bij klachten onmiddellijk naar de huisarts gaat; dan kan er zo vroeg mogelijk met antibiotica gestart worden. Een vroegtijdige behandeling met antibiotica kan – zo blijkt uit onderzoek – in 70-90% van de gevallen ernstige handicaps als gevolg van een besmetting tegenhouden.

Alles op een rijtje:

  • Laat iemand anders de kattenbak iedere dag schoonmaken
  • Werk niet zonder handschoenen in de tuin
  • Was alle groenten voor je ze eet
  • Was je handen nadat je groenten hebt gewassen
  • Bak vlees door en door gaar en vermijd rauwe rosbief, filet Américain, ossenworst en andere rode of rauwe vleessoorten.
  • Was je handen na ieder toiletbezoek
  • Was je handen voor en na het bereiden van vleeswaren.
  • Verschoon vaatdoekjes iedere dag.
  • Gebruik schone keukenmaterialen (snijplanken, messen, aanrecht etc)
  • Houd rauwe etenswaren en gebruikt keukengerei gescheiden van elkaar.
  • Ga naar de dokter voor een bloedonderzoek wanneer je twijfelt of je de infectie hebt opgelopen.

Ontvang de best gelezen artikelen in je inbox

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang de beste artikelen over de zwangerschap, bevalling en de verzorging van de baby in je mailbox.

Reageer op artikel:
Toxoplasmose & zwangerschap
Sluiten