Redactie
Redactie Gezondheid 6 jun 2018

Vijfde ziekte

De vijfde ziekte is een onschuldige virusziekte die begint met een hangerig kindje met rode wangetjes met symmetrische rozerode vlekjes, enigzins verheven. De streek rond de mond is meestal vlekvrij. De uitslag verspreidt zich naar het lijfje, de armen, billen en de beentjes van je kindje en kan wat jeuken. Er ontstaan steeds meer vlekjes, zodat soms de hele huid rozerood is. Je kindje kan ook koorts krijgen. De ziekte duurt meestal een dag of tien.

De vijfde ziekte, in officiële termen erythema infectiosum, dankt zijn Nederlandse naam aan de volgorde die vroeger gehanteerd werd om de diverse vlekjesziekten te beschrijven: mazelen, rode hond, roodvonk, de ziekte van Filatov-Dukes, erythema infectiosum (de vijfde ziekte) en erythema subitum (de zesde ziekte). De ziekte van Filatov-Dukes bleek echter een variant van de rode hond te zijn en kwam daarom te vervallen. Deze ziekte wordt ook wel eens ‘slapped face disease' genoemd, omdat het lijkt alsof het kind in het gezicht geslagen is.

Hoe ontstaat het?

De vijfde ziekte komt vooral voor bij kinderen van vier tot tien jaar, meestal in het voorjaar of de vroege zomer. De ziekte wordt door een virus veroorzaakt en is licht besmettelijk. Het virus wordt bij hoesten en praten via druppeltjes in de lucht overgedragen. Na de besmetting duurt het ongeveer twee weken voordat de vlekjes optreden. Het kind kan de ziekte op anderen overdragen in de week voordat de vlekjes verschijnen. Zodra de vlekjes zichtbaar worden is het niet meer besmettelijk.

Wat kun je eraan doen?

De vijfde ziekte is een onschuldige kinderziekte zonder complicaties. Je hoeft er niet mee naar de dokter. Op wat koorts en hangerigheid na voelt je kindje zich ook niet echt ziek. Eigenlijk kun je niets anders doen dan je kind uit laten zieken. Als je kind zich erg ziek voelt of slecht drinkt, kun je eventueel kinderparacetamol geven. Eventuele jeuk kun je bestrijden met mentholpoeder of bijvoorbeeld calendula-emulsie. Dit is gewoon verkrijgbaar bij de apotheek en drogist. Houd je kind zoveel mogelijk binnen tot de vlekjes (na een dag of tien) verdwenen zijn. De vlekjes komen soms terug in de zon of na een heet bad, maar verdwijnen dan weer snel. Bij warmte, kou, inspanning of stress kunnen de vlekjes ook tijdelijk terugkomen. Een kind dat de vijfde ziekte eenmaal heeft gehad, kan de ziekte nooit meer krijgen. Daardoor zijn de meeste mensen (60%) op volwassen leeftijd tegen de ziekte beschermd. Vertel bezoek voordat ze komen dat je kind een besmettelijke ziekte heeft. Vrouwen die in de eerste helft van de zwangerschap de vijfde ziekte krijgen, hebben een iets verhoogde kans ( 9% ) op een miskraam of een doodgeboren kindje. Probeer een ziek kind dus altijd uit de buurt van zwangeren te houden. Helaas lukt dit niet altijd; de ziekte is immers besmettelijk in de week voordat de uitslag optreedt en de ziekte herkend wordt. Gelukkig heeft een groot deel van de volwassenen de ziekte al als kind gehad. Wanneer je als zwangere in contact bent geweest met een kindje met de vijfde ziekte, is het wel verstandig even langs de huisarts te gaan.

Wanneer naar de dokter?

Bel de dokter als je kind hoge koorts krijgt (boven de 40 graden) zonder andere duidelijke verschijnselen en vooral als de koorts na 48 uur niet zakt. Wanneer je het niet vertrouwt, neem dan ook contact op met je arts. Er zijn wel een aantal dingen die erop wijzen dat het verstandig kan zijn even langs de arts te gaan. Bij braken en diarree als ziekteverschijnselen naast de koorts, moet je in ieder geval je huisarts raadplegen. Ook als je baby slap en lusteloos is, niet reageert tijdens de koortsaanvallen en geen behoefte heeft aan drinken, kun je beter je huisarts om advies vragen. Stuipen vormen eveneens redenen voor alarm.

Reageer op artikel:
Vijfde ziekte
Sluiten