Zwanger: hoe groot is de kans op een tweeling of meerling in Nederland?

Als je zwanger bent, zal er waarschijnlijk één baby in je buik groeien. Toch bestaat de kans op een tweeling of meerlingen ook. 

Hoe groot is de kans hier op? En welke factoren spelen hier in een rol? We zetten de feiten voor je op een rijtje.

Hoe groot is de kans op een tweelingen of meerling?

In 2018 zijn er in Nederland 2597 tweelingen geboren. Dit aantal neemt sinds 2002 af. Dit was het jaar met een absolute piek in de geboorte van tweelingen. Er werden toen ruim 3700 tweelingen geboren. De kans op een tweeling is dus toch niet zo heel erg groot. Ongeveer 1,48% van alle levend geboren baby’s in 2018 zijn daarmee tweeling. In 2018 zijn er 48 drie- of meerlingen in Nederland geboren.

Bron: cbs.nl

Hoe ontstaat een tweeling?

Tweelingen bestaan in 2 verschillende varianten. Een eeneiige tweeling of een twee-eiige tweeling. Daarnaast bestaat er ook eens kans op een meerling. Dit betreft meer dan 2 baby’s in één zwangerschap.

Een eeneiige tweeling

Een eeneiige tweeling is een tweeling die is ontstaan uit één eicel en één zaadcel. Deze vormen samen een klompje cellen, dat zich in een heel vroeg stadium in tweeën splitst. Zo ontstaan er twee embryo’s, die zich zullen ontwikkelen tot twee individuele baby’s. Deze tweeling heeft altijd hetzelfde geslacht, en zal sterke uiterlijke gelijkenissen hebben.
Soms delen de twee foetussen een placenta, of in andere gevallen hebben ze een eigen. Hetzelfde geldt voor de vruchtzak. Soms hebben ze er samen één, of ieder een eigen.
Een eeneiige tweeling is eigenlijk puur ‘toeval’. Als vrouw kan je geen invloed uitoefenen op het splitsingsproces van de bevruchte eicel. Dit is ook niet genetisch bepaald of erfelijk. Het is tot op heden niet helemaal duidelijk waarom dit gebeurt.

Een twee-eiige tweeling

Een twee-eiige tweeling komt vaker voor dan een eeneiige tweeling. Bij deze vorm van tweeling rijpen er twee follikels in de eierstok van de vrouw, in plaats van één, wat gebruikelijk is. Bij de ovulatie komen er twee eicellen vrij, die door twee afzonderlijke spermacellen worden bevrucht. Beide embryo’s nestelen zich succesvol in, waardoor twee individuele baby’s in de baarmoeder groeien. Deze baby’s kunnen verschillend zijn in geslacht en lijken net zoveel op elkaar als broers en zussen die afzonderlijk van elkaar geboren worden.

Deze vorm van tweelingen kan erfelijk bepaald zijn. In sommige families komen twee-eiige tweelingen vaker voor. Hierdoor produceren vrouwen soms meerdere rijpe eicellen. Maar soms is de kans op een tweeling of meerling ook groter door andere factoren, zoals leeftijd of vruchtbaarheidsbehandelingen.

Meerlingen

Meerlingen komen eigenlijk amper voor in Nederland. In 2018 betrof dit maar 0,028% van alle levende geboorten.
Wel zijn bij meerlingen meerdere variaties mogelijk. Zo kan het bij drie kinderen gaan om een drie-eiige meerling, waarbij het 3 afzonderlijk eicellen en zaadcellen betreft. Maar een drieling kan ook bestaan uit een eeneiige tweeling en een derde baby, die zich heeft ontwikkeld uit één zaad- en eicel. Drie baby’s die zijn ontstaan uit 1 zaadcel en 1 eicel zijn zeer zeldzaam. Dit gebeurt maar bij 1 op de 2 miljoen geboorten.

Factoren die van invloed zijn op tweelingen

In sommige gevallen zijn tweelingen puur toeval. Dit betreft meestal eeneiige tweelingen. Niemand weet precies waarom een bevruchte eicel zich in tweeën splitst. Bij twee-eiige tweelingen zijn er echter wél factoren die de kans hier op kunnen vergroten.

Erfelijkheid

De belangrijkste factor is erfelijkheid. Als je zelf deel bent van een twee-eiige tweeling, of er komen veel tweelingen voor in je familie, is de kans iets groter dat je zelf ook zwanger zal worden van een tweeling. Dit is echter nooit een garantie. Alsnog is de kans op één baby groter dan op twee.

Vruchtbaarheidsbehandelingen

Sinds een aantal decennia zit de ontwikkeling rondom vruchtbaarheidsbehandelingen behoorlijk in de lift. Met de toenemende successen van IUI, IVF en ICSI is ook het aantal meerlingen toegenomen. Er is sprake geweest van een piek aan het begin van de 21e eeuw, rond 2000. Het totale aantal tweelingen bedroeg toen ruim 3700, terwijl het gemiddelde nu alweer jaren rond de 2500 ligt. Deze toename kwam door het feit dat er in het begin van deze eeuw vaak meerdere embryo’s werden teruggeplaatst, om zo het succes te vergroter. Terugplaatsing van 2, 3 of soms nog meer embryo’s waren toen geen uitzondering.
Omdat een twee- of meerlingzwangerschap echter meer risico’s met zich meebrengt tijdens de zwangerschap, zijn veel ziekenhuizen hier in de afgelopen jaren mee gestopt. Vaak worden er nu nog maar 1, of hoogstens 2 embryo’s per poging teruggeplaatst, om de kans op een tweeling of meerling te verkleinen.

Leeftijd

Ook leeftijd speelt een rol in de kans op een twee- of meerling. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat oudere vrouwen vaker een tweeling krijgen. Dit komt omdat eierstokken na verloop van tijd minder consistent gaan werken. Zodoende komt het bij oudere vrouwen vaker voor dat er 2 rijpe eicellen springen, in plaats van één. Zo hebben vrouwen van 40 een significant hogere kans op een tweeling dan een vrouw van 25.
Opvallend genoeg kan ook de lengte en het gewicht van vrouwen van invloed zijn op het krijgen van tweelingen. Zo komen tweelingen vaker voor bij lange vrouwen, met een hoog BMI. Deze is vaak hoger dan 30. Onderzoekers vermoeden dat er bij een hoog BMI een bepaalde stof in meerdere mate vrijkomt, waardoor eierstokken door verhoogde hormoonwaarden soms meer worden gestimuleerd.

Lees ook:

Laatste reactie
0 reacties totaal
Nog geen reacties
Praat mee op het forum
Reageer op artikel:
Zwanger: hoe groot is de kans op een tweeling of meerling in Nederland?
Sluiten