In Vitro Fertilisatie (IVF)

In Vitro Fertilisatie (IVF)

Je wilt graag zwanger worden, maar op natuurlijke wijze lukt dat niet. Dan kun je – in overleg met je arts – kiezen voor In Vitro Fertilisatie, ofwel: IVF. IVF wordt in de volksmond vaak ‘reageerbuisbevruchting’ genoemd.

In Vitro Fertilisatie betekent letterlijk ‘bevruchting in glas’. Buiten jouw lichaam, in een reageerbuis of een schaaltje wordt een eicel in contact gebracht met zaadcellen. Als er een bevruchting heeft plaatsgevonden, gaat de bevruchte eicel zich delen en wordt deze na twee tot vijf dagen via de vagina met een canule in de baarmoeder ingebracht. Per IVF-poging worden er maximaal twee bevruchte eicellen teruggeplaatst. Over het algemeen hanteren de vruchtbaarheidsklinieken een maximale leeftijd van 40 jaar.

Als niets anders werkt

In principe wordt er pas voor IVF gekozen wanneer alle andere mogelijkheden om zwanger te worden zijn geprobeerd. In het algemeen wordt IVF toegepast bij vrouwen van wie de eileiders niet goed functioneren, bij (ernstige) endometriose (dit is wanneer zich ook baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder bevindt), een niet te herstellen sterilisatie bij de vrouw, onverklaarbare onvruchtbaarheid of als het zaad van de man verminderd vruchtbaar is. Of een IVF-behandeling slaagt hangt van meerdere factoren af. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de leeftijd van de vrouw, de kwaliteit van de embryo’s en het aantal embryo’s dat is teruggeplaatst. Ongeveer 20% van alle IVF-behandelingen resulteert in een zwangerschap.

Hoe werkt het?

Een IVF-behandeling bestaat uit verschillende fasen. Vóór de start van de eigenlijke behandeling wordt er al gestart met toediening van een LHRH-analoog. Dit is een hormoon dat inwerkt op de hormoonproductie van de hypofyse. Het onderdrukt de eigen hormoonactiviteit en verkleint te kans op storing bij de rijping van jouw eicellen. Toediening ervan gebeurt door een dagelijkse onderhuidse injectie of via een neusspray. Helaas zijn er ook bijwerkingen. Overgangsklachten zoals nachtelijk zweten, stemmingswisselingen en opvliegers komen voor. Gelukkig zijn deze klachten tijdelijk van aard. Na de behandeling verdwijnen ze. Je gebruikt deze hormonen zo’n twee tot drie weken. In die tijd wordt er aangeraden om met condoom te vrijen. In sommige gevallen zal de specialist een anticonceptiepil voorschrijven. Dit is omdat het nog onduidelijk is of de gebruikte middelen schadelijk kunnen zijn voor het embryo als je onverwachts toch zwanger wordt.

De stimuleringsfase

De eerste fase van de eigenlijke behandeling wordt de stimuleringsfase genoemd. Je begint ermee nadat je een inwendige echo hebt gehad, waarbij gekeken wordt naar eventuele cystes in de eierstok. Zijn er cystes aanwezig, dan moeten deze eerst behandeld worden. In een normale cyclus komt meestal slechts één eitje volledig tot rijping. In de stimuleringsfase wordt er door toediening van het follikel stimulerend hormoon (FSH, oftewel: gonadotrofinen) voor gezorgd dat meerdere eicellen gelijktijdig tot ontwikkeling komen. Je dient jezelf deze hormonen toe door een dagelijks onderhuidse injectie. Tijdens deze periode krijg je regelmatige echo’s om de groei en ontwikkeling van de follikels bij te houden. Ook de hormoonwaarden in je bloed en/of urine worden in de gaten gehouden. Als de follikels groot genoeg zijn (ongeveer 20 mm), wordt een ander hormoon, hCG, toegediend.
Deze injectie dient om de eirijping en het loslaten van de eicellen in de follikels te bevorderen. Door de stimulatie van de eierstokken is er overigens een klein risico (ca. 2%) dat je last krijgt van ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS), ook wel overstimulatie genoemd. Buikpijn, misselijkheid en snelle gewichtstoename en toename van de buikomvang zijn hier symptomen van. Is dit bij jou het geval, neem dan altijd contact op met je specialist.

De punctie

Na de toediening van hCG wordt binnen 36 uur een punctie gedaan, de tweede fase van je IVF-behandeling. Wanneer er langer wordt gewacht kan het namelijk zijn dat de follikels al zijn gesprongen en de eitjes al op weg zijn naar de eileider, waardoor ze niet meer geoogst kunnen worden. Timing is dus essentieel in deze fase van de behandeling.
De punctie wordt uitgevoerd met hetzelfde echoapparaat als bij de eerdere controles, maar nu zit hier een naaldgeleider aan bevestigd. Met een holle naald prikt de IVF-arts door de vaginawand heen de rijpe follikels in de eierstokken aan. De follikels waarin de eicellen zich bevinden worden leeggezogen. Voor de punctie wordt meestal via een infuus pijnstilling toegediend en soms wordt ook de vaginawand plaatselijk verdoofd. Ondanks deze verdoving kan het aanprikken van de follikels pijnlijk zijn. Het is niet ongebruikelijk dat je nog een paar dagen last van een zeurende buikpijn hebt na de punctie. Er bestaat ook een klein risico op infectiegevaar tijdens de punctie en bij de terugplaatsing. De kans hierop is ongeveer 2%. Let daarom op of je na de punctie verhoging hebt. Ook is het mogelijk dat de arts tijdens de punctie een bloedvat raakt, waardoor een bloeding optreedt.

De laboratoriumfase

Direct na de punctie moet je partner aan de slag: hij moet zijn zaad afleveren. In het laboratorium wordt de kwaliteit van het zojuist geproduceerde zaad onmiddellijk onderzocht. Bovendien wordt er gekeken hoeveel eicellen de punctie heeft opgeleverd. Wanneer alles goed is, worden eicellen en zaadcellen bij elkaar gebracht en kunnen jullie lekker naar huis. De volgende dag wordt er gekeken of er celdeling op gang is gekomen. Als de bevruchting inderdaad gelukt is, worden jullie daar na één of twee dagen van op de hoogte gesteld.

ICSI

Heel soms komt het voor dat er geen bevruchting tot stand komt. Dit kan domme pech zijn, maar soms blijkt dit juist de verklaring van het vruchtbaarheidsprobleem. Als bij twee IVF-pogingen geen bevruchting is opgetreden kan je eventueelt voor een ICSI-behandeling kiezen. ICSI staat voor Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie en is gelijk aan IVF, behalve dat bij de bevruchting in het laboratorium één zaadcel direct in de eicel wordt geïnjecteerd.

De terugplaatsing

De laatste fase van een IVF-behandeling is het terugplaatsen van de bevruchte eitjes. Dit gebeurt over het algemeen twee tot vijf dagen na de punctie. Er worden maximaal twee bevruchte embryo’s in de baarmoeder geplaatst met behulp van een kunststof slangetje; een canule. Dit is in de meeste gevallen pijnloos. Zijn er meer bevruchte eicellen, dan bestaat de mogelijkheid deze in te vriezen voor een volgende poging (cryopreservatie).
Na terugplaatsing krijg je weer injecties of vaginale tabletten met hCG, omdat je eigen hormoonhuishouding verstoord is. Zo wordt ervoor gezorgd dat het baarmoederslijm dik genoeg is voor het eitje om zich in te nestelen. Je mag na terugplaatsing ongeveer een week geen gemeenschap hebben. Het samentrekken van de baarmoeder tijdens een orgasme kan een nadelige invloed hebben op de innesteling van het eitje, hoewel dit niet wetenschappelijk bewezen is.

Zwanger?

Als je na ongeveer twee weken nog niet ongesteld bent geweest, kun je een zwangerschapstest doen. Soms blijft de menstruatie echter langer uit door de hormonen, houd hier dus rekening mee. Bij een positieve test krijg je een paar weken later een echo.

De risico’s

Het bekendste risico van een IVF-behandeling is natuurlijk de vergrote kans op een meerlingzwangerschap. Dit komt omdat er vaak twee embryo’s worden teruggeplaatst. Na IVF-zwangerschappen worden ongeveer 75 tot 80% eenlingen geboren, 20-25% tweelingen en in een enkel geval een drieling.
Andere risico’s zijn een verhoogde kans op vroeggeboorte, een verhoogde kans op een miskraam en een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap komt ook veel voor. Neem hierbij altijd contact op met je specialist.

Wie betaalt?

In het Basispakket is zijn drie IVF-behandeling opgenomen. Het tarief voor een volledige IVF-behandeling ligt rond de € 1800,-. Er zijn bepaalde aanvullende verzekeringen die meerdere behandelingen vergoeden.

IVF kan een oplossing zijn voor:

  • Vrouwen met niet-doorgankelijke eileiders
  • Vrouwen met een stoornis in de hormoonregulatie
  • Paren waarbij de spermakwaliteit van de man verminderd is
  • Paren waarbij bij man en vrouw geen afwijkingen zijn geconstateerd, maar toch na een periode van minstens 3 jaar geen zwangerschap is opgetreden
  • Indien zwangerschap uitblijft na kunstmatige inseminatie

Geschreven door: Redactie

Maak je keuze

Nederlands Vlaams ×

Welkom Vlaamse mama's!

Mamaenzo.nl heeft vanaf nu ook een Vlaams zusje.

Neem een kijkje op mamaenzo.be

Nee, bedankt. Ik blijf op mamaenzo.nl